Sut i gyllidebu ar gyfer car a chostau rhedeg

Bydd eich cyllideb yn penderfynu a allwch brynu car newydd neu ail-law a faint y gallwch ei fforddio o ran costau rhedeg.

Mae’n allweddol eich bod yn realistig am eich cyllideb. Gall gor-ymestyn eich hun arwain at broblemau yn y pen draw – yn arbennig os mai prin iawn yw’ch cynilion neu bod dim cynilion o gwbl gennych a bod eich incwm yn gostwng yn annisgwyl.

Mae yna nifer o wahanol ffyrdd y gallwch brynu car, o arian parod i gytundebau cyllid.

Bydd yr opsiwn gorau i chi yn dibynnu ar:

• eich amgylchiadau personol
• faint rydych chi am ei wario ar y car 
• os ydych chi'n prynu newydd neu ail-law.

When you’ve worked out how much you can afford to spend on buying your car, make sure you can also afford to run it.

UK motorists spend, on average ,more than £2,500 a year on running costs. (Source: Office for National Statistics, 2020)

Dim ond i roi syniad i chi o gostau rhedeg car mae’r ffigurau uchod. Bydd llawer yn dibynnu ar fath ac oedran y car. Nid yw'r enghraifft hon yn ystyried dibrisiant.

Felly, er bod y car ail-law yn costio mwy i’w redeg, bydd y car newydd yn colli mwy o’i werth yn ystod y flwyddyn - gan effeithio ar faint o arian fyddwch chi’n gallu ei gael pan fyddwch am ei werthu.

Mae dibrisiant yn effeithio’n fwy ar geir newydd na cheir hŷn, felly po hynaf yw’r car, y lleiaf fydd y cwymp yn ei werth. Mae hyn yn golygu os ydych chi’n gwybod y byddwch yn debygol o werthu’r car yn fuan, bydd car hŷn yn cael mwy o’r arian yn ôl i chi pan fyddwch chi’n ei werthu.

Mae yswiriant yn ofyniad cyfreithiol ac mae'n debygol o fod y gost redeg fwyaf. Mae cost yswiriant yn dibynnu ar ystod eang o ffactorau, gan gynnwys eich hanes gyrru a'r math o gar rydych chi'n ei yswirio.

Mae'n bwysig cael cynllun ariannol wrth gefn os aiff rhywbeth o'i le. Er hynny, nid oes gan y mwyafrif o bobl un mewn gwirionedd.

Os ydych yn prynu eich car trwy fenthyciad neu gynllun cyllid car, mae yna lawer o sefyllfaoedd ‘beth os?’ a allai ei gwneud yn anodd i chi gadw at y taliadau.

Gall hyn fod yn unrhyw beth o ddigwyddiad mawr fel colli swydd, ysgariad, damwain a salwch, hyd at atgyweiriadau i'ch cartref ac offer cartref yn malu.

Helpwch i ddiogelu eich hun yn erbyn eu heffaith ariannol trwy sicrhau:

• bod gennych bolisïau yswiriant  sy'n ymwneud â'ch iechyd, eich tŷ a'ch cynnwys, damweiniau a diweithdra 
• eich bod yn datblygu cronfa argyfwng - cynilion i dalu am o leiaf dri mis o dreuliau
• eich bod yn gwybod os bydd angen yswiriant GAP arnoch.

Os ydych chi'n talu am eich car mewn arian parod, ni fydd angen i chi boeni am gwrdd â’r taliadau car misol.

Ond os mai dim ond ychydig o gynilion neu ddim cynilion o gwbl sydd gennych, byddai hyn yn ei gwneud hi'n anodd os cewch fil annisgwyl. Fodd bynnag, chi sy'n berchen ar eich car felly rydych chi'n rhydd i'w werthu i godi arian os oes angen. 

Nid yw rhedeg car byth yn rhad, ond fel gyrrwr ifanc mae'n debygol o fod yn llawer uwch. Fodd bynnag, mae yna lawer o bethau y gallwch chi eu gwneud i gadw'r costau hyn i lawr.

Oni bai eich bod eisoes yn ystyried car penodol, dylech ddechrau trwy chwilio:

• mewn cylchgronau ceir
• ar geir ar y ffordd
• ar wefannau moduro
• yn eich gwerthwyr ceir lleol.                    

Hefyd gallech ofyn i ffrindiau, teulu a chydweithwyr am argymhellion 

• I’ch helpu i benderfynu pa gar fyddai orau i chi, mae’r gwefannau dilynol yn cyhoeddi adolygiadau rheolaidd o:
• ceir newydd ac ail-law – Honest John, Parkers
• ceir newydd ac ail-law, a chanlyniadau profion grŵp – What Car?
• ceir newydd yn ôl maint neu weithgynhyrchwr – Carbuyer  

Nid dewis syth rhwng petrol neu ddisel yn unig yw prynu car. Os ydych chi'n chwilio am gar sy'n gyfeillgar i'r amgylchedd, mae eich opsiynau nawr yn cynnwys hybridau petrol a disel, ceir trydan ac ystod o danwydd amgen eraill.

Darganfyddwch bopeth sydd angen i chi ei wybod am geir trydan, pwyntiau gwefru ac arbedion y gallwch eu gwneud, ar wefan Go Ultra Low  - safle ar y cyd rhwng y Llywodraeth a’r diwydiant ceir.

Mae grantiau ariannol o hyd at £3,500 ar gael i'ch helpu chi i brynu car trydan neu hyd at £8,000 ar gyfer fan. Mae yna hefyd grantiau hyd at £500 ar gyfer trydanu.

Dargandyddwch fwy o wybodaeth ar wefan Go Ultra Low

Ymchwiliwch i osgoi model annibynadwy sy'n mynd i'ch gadael yn sownd wrth ochr y ffordd ac mewn perygl o filiau uwch i’w cynnal. Mae yna gyfoeth o wybodaeth ar-lein i'ch helpu chi i ddewis car yn hyderus.

Auto Express magazine’s 2019 Driver Power: Mae'r arolwg boddhad cwsmeriaid hwn o bron i 50,000 o berchnogion ceir yn cynnwys dibynadwyedd, perfformiad, trin, costau rhedeg ac ansawdd adeiladu.

Darganfyddwch fwy ar wefan Auto Express

Warranty Direct’s 2019 Reliability Index: Ffynhonnell dda o wybodaeth am geir sy'n fwy na thair oed. Mae'n seiliedig ar hawliadau Warranty Direct a dderbyniwyd gan berchnogion ceir y tu allan i warant y gwneuthurwr yn 2019. Mae hefyd yn darparu cyfartaledd cost atgyweirio sy'n eich helpu i gyllidebu.

Darganfyddwch fwy yn reliabilityindex.com

Arolwg Car Which?: Arolwg ceir blynyddol mwyaf Prydain o berchnogion ceir. Mae'n grwpio ceir yn ôl oedran - hyd at dair oed a thair i saith oed - a math o danwydd. Rhestrir y pum nam mwyaf cyffredin ar gyfer pob model, ynghyd â sawl diwrnod y flwyddyn a dreuliodd oddi ar y ffordd a chostau atgyweirio blynyddol ar gyfartaledd.

Mae'n rhaid i chi fod yn Which? aelod i gael mynediad i'r arolwg.

Fodd bynnag, Which? yn cynnig aelodaeth treial mis am ddim ond £1, ond cofiwch osod y nodyn atgoffa canslo neu fe allech orfod talu am danysgrifiad llawn. 

Darganfyddwch fwy ar Which?

Gall prynu car ail-law yn breifat fod yn beryglus oherwydd os oes problemau wedi hynny mae gennych lai o ddychweliad cyfreithiol na gyda deliwr. Felly mae’n achos o ‘prynwr byddwch yn wyliadwrus!’

Arwerthiannau yw un o'r ffyrdd mwyaf peryglus o brynu car ail-law. Ond gallant fod yn lle da i ddod o hyd i fargeinion, cyn belled â'ch bod yn cadw o fewn eich cyllideb ac yn cymryd ychydig o ragofalon sylfaenol.

Delwyr yw dewis cyntaf llawer o bobl wrth brynu car newydd, er nad ydyn nhw fel rheol yn cynnig y math o fargeinion sy'n bosib trwy frocer ceir.

Mae broceriaid ceir yn honni y gallant gynnig arbedion o hyd at £5,000 oddi ar bris rhestr car. Mae hyn oherwydd y gostyngiadau y mae cynhyrchwyr yn eu rhoi iddynt am werthu cyfaint targed o geir ac oherwydd nad oes comisiwn gwerthwr yn gysylltiedig. Mae'r mwyafrif ar-lein, er bod gan rai adeiladau hefyd. Mae broceriaid yn tueddu i gynnig ceir y maen nhw wedi'u cofrestru ymlaen llaw ar ôl eu dosbarthu gan y gwneuthurwr, neu i ddod o hyd i geir newydd gan ddelwyr.

I ddeall yr holl opsiynau a mwy ewch i Which?

Os ydych chi'n prynu car yn ail law, mae'n bwysicach fyth rhoi gyriant prawf trwyadl a gwirio cyflwr y car. Am restr wirio o'r holl bethau y dylech edrych amdanynt ewch i Which?